Site icon Geopolitical Cyprus

GeoInsight: Το τέλος της κρίσης του Κόλπου και τι σηματοδοτεί

Advertisements

Το βράδυ της περασμένης Δευτέρας η Σαουδική Αραβία άνοιξε τα σύνορά της στο Κατάρ σηματοδοτώντας την βελτίωση των σχέσεων των δύο χωρών σε διμερές επίπεδο -μετά από μια κρίση τριών χρόνων, αρχής γενομένης από το 2017, που οδήγησε στην επιβολή εμπάργκο στη Ντόχα από τέσσερις διαφορετικές χώρες του αραβομουσουλμανικού κόσμου (Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος, ΗΑΕ και Μπαχρέιν). Αξίζει σε αυτό το σημείο να επισημανθεί πως παρά την απαγόρευση εισόδου των πολιτών του Κατάρ και την απομάκρυνσή τους από την επικράτεια των τεσσάρων αυτών χωρών, η Αίγυπτος δεν προχώρησε σε απαγορεύσεις εισόδου και απομακρύνσεις  Καταρινών μιας και συντηρεί μεγάλο αριθμό Αιγύπτιων εργαζομένων (σχεδόν 250k) επί καταρινού εδάφους.

Η ιδιότυπη αυτή κρίση ξεκίνησε με αφορμή τις διαφορετικές πολιτικές και οικονομικές επιδιώξεις του Κατάρ στην ευρύτερη γεωγραφική υποπεριφέρεια των χωρών ΜΕΝΑ και είχε έντονο ιδεολογικό αποτύπωμα σε σχέση με τον περιφερειακό ανταγωνισμό της μικρής αυτής, αλλά ισχυρής οικονομικά, χώρας του Κόλπου σε σχέση, κυρίως, με τα ΗΑΕ και την Σαουδική Αραβία. Μια ιδεολογική αντιπαράθεση που εκτείνεται στον άξονα της αντιπαράθεσης δύο διαφορετικών πολιτικών σχολών σκέψης στον αραβομουσουλμανικό κόσμο που δοκιμάζονται, με όρους ανταγωνισμού ισχύος, τα τελευταία χρόνια. Την αραβική Μοναρχία και το πολιτικό Ισλάμ. Το Κατάρ κατηγορήθηκε για την έμπρακτη υποστήριξή του στην παλαιστινιακή οργάνωση της Χαμάς αλλά και για τους πολιτικούς του δεσμούς με την υψηλή ιεραρχία των διεθνών δικτύων της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Η κρίση ωστόσο εκτονώθηκε (χωρίς αυτό να σημαίνει την άμεση επιστροφή στο επίπεδο των διμερών σχέσεων προ του 2017 μεταξύ των χωρών) κυρίως λόγω του ρόλου που διαδραμάτισε η Ουάσινγκτον και το Κουβέιτ. Η Ουάσινγκτον σε επίπεδο πιέσεων προς πάσα κατεύθυνση και το Κουβέιτ με την ενεργό διπλωματική του διαμεσολάβηση. Αξίζει να σημειωθεί πως και την περίοδο 2014-2017 οι σχέσεις Κατάρ-ΗΑΕ παρέμεναν σε υψηλά επίπεδα έντασης αλλά στα πλαίσια του GCC (Gulf Cooperation Council), διαχρονικά τόσο το Κουβέιτ όσο και το Ομάν στηρίζουν αμφότερα τα μέρη –έστω και αν η στήριξη προς το Κατάρ είναι έμμεση και διακριτική. Τι σηματοδοτεί ωστόσο η λήξη της ιδιότυπης αυτής κρίσης και πως εξηγείται; Συνοπτικά θα μπορούσαμε να αναφέρουμε:

Καταληκτικά θα έχει ενδιαφέρον να παρακολουθήσει κανείς τις νέες δυναμικές που διαμορφώνονται στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και τις χώρες του Κόλπου αμέσως μετά την άναληψη, σε λίγες ημέρες, της προεδρίας στις ΗΠΑ από τον Τζο Μπάιντεν και πως αυτό θα επηρεάσει το μεγάλο μέτωπο των σχέσεων ΗΠΑ-Ιράν. Για την Κύπρο, ιδιαιτέρως, το timing της εκτόνωσης αυτής της κρίσης 3 χρόνων των χωρών του Κόλπου πρέπει να ιδωθεί με προσοχή σε σχέση και με την πρόσληψη/ανάλυση  της Τουρκίας, των περιφερειακών δυναμικών συνεργασίας στην περιοχή, των εμπλεκομένων συμφερόντων (το Κατάρ «υπάρχει» στην κυπριακή ΑΟΖ όπως και το Κατάρ κατηγορήθηκε από τον ΥΠΕΣ της ΚΔ σε σχέση με τις αποκαλύψεις του δικτύου al Jazeera για τα «χρυσά διαβατήρια») αλλά και για το πως η επένδυση διπλωματικού κεφαλαίου εκ μέρους της Λευκωσίας, στην περιοχή, υπάγεται σε δοκιμασίες όπου τα πράγματα, συχνά, αλλάζουν γρήγορα.

Του Γιάννη Ιωάννου

Exit mobile version