Ο πιο κάτω πίνακας παρουσιάζει μια πολύ μικρή και οπωσδήποτε ελλιπή σύνοψη της διαδρομής των διαδικασιών αποκλιμάκωσης και διαλόγου (κυρίως μετά από κρίσεις) στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Αναδεικνύει ουσιαστικά κάποια μοτίβα αμοιβαία συμφωνημένων αποφάσεων-κατευθύνσεων για τις σχέσεις των δύο χωρών που επαναλαμβάνονται μέσα από τις δεκαετίες με την προσδοκία, ωστόσο, να έχουν διαφορετικά αποτελέσματα κάθε φορά.

Μπορεί ο καθένας να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα και να δώσει τις δικές του ερμηνείες, όμως θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα εξής έξι σημεία διαφαίνονται από τη “μεγάλη εικόνα” του πίνακα και όχι μόνο:

• Η συνεχής διαπίστωση ότι οι απόψεις των δύο μερών διαφέρουν κατά πολύ.
• Ασαφείς αναφορές σε διεθνές δίκαιο, κανόνες, κυριαρχία, κυριαρχικά δικαιώματα, συμφέροντα κτλ. που εύκολα μπορούν να ερμηνευθούν κατά το δοκούν.
• Η προσπάθεια διατήρησης μιας κάποιας ειρήνης και ηρεμίας – διαμέσου της αποχής από συγκεκριμένες δράσεις – όχι μόνο για σκοπούς σταθερότητας και αποφυγής σύγκρουσης αλλά και για σκοπούς μη παρεμπόδισης της επωφελούς οικονομικής, εμπορικής, τουριστικής κ.α. εμπορικής δραστηριότητας μεταξύ των μερών.
• Ο διαχωρισμός των ελληνοτουρκικών διαφορών (ειδικά στο Αιγαίο) από το Κυπριακό πρόβλημα.
• Η έμφαση σε διμερή διαβούλευση/διαπραγμάτευση για την επίλυση των προβλημάτων.
• Προώθηση της συνεργασίας σε τομείς χαμηλής πολιτικής ή Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) για την δημιουργία θετικού κλίματος και σχέσεων εμπιστοσύνης. Αυτή η διάσταση των ελληνοτουρκικών σχέσεων φαίνεται να είναι και η ισχυρότερη διαχρονικά, αφού τα ζητήματα χαμηλής πολιτικής και δη της οικονομίας έχουν διαμερισματοποιηθεί από θέματα υψηλής πολιτικής.

*Κάθε χρώμα στον πίνακα τονίζει διαφορετικά νήματα ίδιων ή παρόμοιων αναφορών μεταξύ των ανακοινωθέντων/διακηρύξεων.

Του Ζήνωνα Τζιάρρα