Ο Αμερικανός ΥΠΑΜ, Πιτ Χέγκσεθ ερωτήθηκε πώς μπορεί να δικαιολογήσει την “αλλαγή καθεστώτος” στο Ιράν, δηλαδή την εξουδετέρωση του Χαμενεΐ, δεδομένου ότι οι αρχικές διακηρύξεις έλεγαν ότι οι ΗΠΑ δεν επιδιώκουν αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν. Ο Χέγκσεθ απάντησε ότι “δεν είναι πόλεμος αλλαγής καθεστώτος σε συμβατικό πλαίσιο όπως αυτό του G. W. Bush με την εμπλοκή εκατοντάδων χιλιάδων στρατιωτών”.
Βέβαια έχουν και οι δύο λάθος, διότι αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν δεν έχει συμβει, τουλάχιστον προς το παρόν. Όταν μιλάμε για αλλαγή καθεστώτος, ιδιαίτερα σε μια τέτοια χώρα όπου το καθεστώς είναι τόσο συνταγματικά όσο και θεσμικά ισχυρό, προστατευμένο και ελεγχόμενο – καθεστώς του οποίου η γέννηση είναι συνυφασμένη με την “περιφρούρηση” και επιβίωσή του- , τότε πρέπει να αντιληφθούμε ότι αλλαγή καθεστώτος σημαίνει κάτι όπως αυτό που έγινε στη Συρία (ή στο Ιράκ προηγουμένως). Η αλλαγή του Ανώτατου Ηγέτη δεν αρκεί. Χρειάζεται να ανατραπεί μέσα από ρήγματα και διασπάσεις που θα δημιουργηθούν εντός του καθεστώτος, ώστε να αλλάξουν οι δομές, οι ισορροπίες ισχύος, οι σχέσεις με την κοινωνία και τα διάφορα μέρη της και, εν τέλει, η πολιτική του συμπεριφορά – εντός και (σε αυτή την περίπτωση, κυρίως) εκτός.
Η εκλογή του Mojtaba Khamenei – υιού του εκτελεσθέντος Χαμενεΐ – ως νέου Ανώτατου Θρησκευτικού ηγέτη δείχνει ακριβώς ότι το καθεστώς δεν έχει αλλάξει αλλά ότι υπάρχει συνέχεια (ασχέτως του πόσο θα αντέξει κι αυτός). Μάλιστα, είναι εμφανές ότι η επιρροή και ο έλεγχος των Φρουρών της Επανάστασης έχει αυξηθεί επί του καθεστώτος. Υπάρχουν μεν ενδείξεις διαφωνιών όπως μεταξύ του προέδρου Πεζεσκιάν και των Φρουρών αλλά τίποτα που να έχει επιφέρει κάποια ρήξη.
Τα ανωτέρω δεν σημαίνουν ότι αποκλείονται οι οποιεσδήποτε ρήξεις στο μέλλον, ιδιαίτερα εάν η σύγκρουση εξελιχθεί ετεροβαρώς κατά του Ιράν. Όμως, είναι εξαιρετικά δύσκολο να επέλθει ουσιαστική αλλαγή καθεστώτος μόνο μέσω αεροπορικών επιδρομών. Η οποιαδήποτε τέτοια προσπάθεια θα χρειαστεί είτε έμμεση είτε άμεση κινητοποίηση στο εσωτερικό της χώρας. Μέχρι και εισβολή περιορισμένης κλίμακας με συγκεκριμένους σκοπούς προς αυτή την κατεύθυνση και ως επιστέγασμα των υπόλοιπων επιχειρήσεων.
Σε κάθε περίπτωση, έχουμε πει εξαρχής ότι αυτός ο πόλεμος θα έχει τεράστιο κόστος όχι μόνο για το Ιράν αλλά και για όλους τους υπόλοιπους. Το δε γεγονός ότι δεν υπάρχει ακόμα μέτρο σύμφωνα με το οποίο να μπορεί να αξιολογηθεί η επιτυχία των επιχειρήσεων και η επίτευξη των στρατηγικών σκοπών δεν προοιωνίζει καλά πράγματα ούτε για την εξέλιξη του πολέμου, ούτε για την στρατηγική εξόδου.
Του Ζήνωνα Τζιάρρα